"अमर सुखको खोजीःनैतिकता र पहिचानको यात्रा"-सुदिपअधिकारी

जीवन एक अनन्तयात्राहो, जहाँ हरेकपाइलामाहामी सुखको खोजी गर्छौं। तर, साँचो सुख न त भौतिक समृद्धिमा छ, न त क्षणिक प्रलोभनको चमकमा। यो त हाम्रो नैतिकताको बल, हाम्रो सांस्कृतिकपहिचानको गहिराइ, र प्रेमले भरिएको सम्बन्धको न्यानोपनमा लुकेको हुन्छ। जब हामीयीअमूल्य रत्नहरूलाई अँगाल्छौं, तब मात्रहाम्रो जीवन अमर सुखको सङ्गीतले गुन्जिन्छ ।“यदायदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवतिभारत”जब धर्मको हानि हुन्छ, सत्यको मार्ग हराउँछ, तब हामीले आफैंभित्रको प्रकाशलाई जागृत गर्नुपर्छ ।त्यसैले भगवद्गीतामाभगवानश्रीकृष्णले अर्जुनलाई जीवन र धार्मिक जागरणको गहिरो ज्ञानबाट लिएका केहीबिषयकाबारेमा थोरैव्याख्याः

व्याख्या 

संस्कार – ज्ञान र विनयको बीजहो, जसले चरित्रलाई बलियो बनाउँछ र परिवारलाई एकताबद्ध राख्छ। यो हाम्रो जीवनको आधार हो, जसले हामीलाई सही र गलतको पहिचान गराउँछ र हाम्रा सन्तानलाई पनिअसल बाटोमा डोर्याउँछ। 

संस्कृति – जरा हो, जसले हामीलाई आफ्नो पहिचान र गर्वको अनुभूति गराउँछ। यो हाम्रापुर्खाहरूको अमूल्य सम्पदाहो, जसले हामीलाई हाम्रो इतिहास, परम्परा र मूल्यहरूसँग जोड्छ। 

सम्बन्ध र परिवार – सबैभन्दा ठूला धनहुन्, यिनले हामीलाई हर सुख–दुखमा साथ दिन्छन्। यो मायाको त्यो बल हो, जसले हामीलाई हर कठिनाइमा पनिहिम्मत र प्रेरणा प्रदान गर्छ। 

धर्मले कर्तव्य र सत्यको मार्ग हिँड्न सिकाउँछ, जसले जीवनलाई अर्थपूर्ण बनाउँछ। यो हामीलाई सधैं सहीदिशामा डोर्याउने प्रकाशहो, जसले हामीलाई प्रलोभनको अँध्यारोबाट जोगाउँछ।  

इज्जत – आत्मसम्मान, मर्यादा र नैतिकमूल्यहरूको अमूल्यप्रकाशहो, जसले हाम्रो पहिचानलाई उज्यालो बनाउँछ र परिवार तथा समुदायमागर्वको भाव जगाउँछ। यो पैसाले किन्ननसकिने र पिआरजस्ता साधनाहरु बाटप्राप्तनहुने साँचो सम्पदाहो, जुनहामीलाई सधैं शिर ठाडो पारेर बाँच्न प्रेरित गर्छ। 

पैसा र पिआर – क्षणिक र अस्थायी हुन्, जसले तत्कालकालागि सुख दिन सक्छन्, तर आत्माको शान्ति र सन्तुष्टि दिन सक्दैनन्। यीबाहिरी चमकमात्रहुन्, जसले हामीलाई साँचो सुखको गहिराइसम्मपुर्याउन सक्दैन। 

प्रलोभन – मनलाई क्षणिक सुख र बाहिरी चमकतिर लोभ्याउने मायाजालको आकर्षण हो, जसले हामीलाई संस्कार, धर्म, संस्कृति, इज्जत, र परिवारको साँचो मार्गबाटसदाकालागि टाढा लैजानखोज्छ। यो हामीलाई सत्यबाट भट्काउने मायावीजालहो, जसले हामीलाई बाहिरी चमकको पछाडि दौडाउँछ। 

सार

जीवनलाई धर्मको प्रकाशले उज्यालो बनाउनुपर्छ, संस्कार र इज्जतले सजाउनुपर्छ, संस्कृतिले समृद्ध गर्नुपर्छ, अनि परिवार र सम्बन्धलाई मान–सम्मान सहित सधैं पहिलो प्राथमिकतादिएर अगाडि बढ्नुपर्छ। यही नै वास्तविक सम्पत्तिहो, जसले हामीलाई सधैं खुशी, आनन्द र शान्तिको बाटोमा डोर्याउँछ। पैसा, पिआर वाप्रलोभनले केही समयकालागिआनन्दको अनुभूति त दिन सक्ला, तर यीनले कहिल्यै मनको गहिराइमा बुद्धिको सु–दीप सल्काउन सक्दैनन्। वास्तविक सुख त हाम्रो आत्माको पवित्रतामा, मायाको न्यानो पनमा, र असल सम्बन्धको अटल विश्वासमा लुकेको हुन्छ। तसर्थ, यीअमूल्य रत्नहरूलाई हृदयमा सजाएर कर्म गर्न सकियो भने, जीवनको सार्थकता र अमर आनन्दको अनुभूति गर्न पाइन्छ। 

प्रश्न र जिज्ञासा

आजको हामी र यो समाजकिन यस्तो मार्गलाई बाइपास गरिरहेका छौं?किनधन, बैदेशिकबसोबास, र बाहिरी सफलताको पछाडि दौडिरहेको छौं?किनप्रलोभनको चक्करमा संस्कार, धर्म, र इज्जतको महत्वलाई छायामा पारेको छौं?किनहामी वृद्ध हुँदै गएकाआफ्ना बिरामीबाबु–आमाको माया, स्याहार, र साथलाई बिर्सिंदै पैसाको लागि बिदेशमा अर्कैका आमा–बाबुलाई स्याहारेका छौं?खुसी मिल्छ??किन सामाजिक सञ्जालको आनन्दले दीर्घकालीनमूल्यहरूलाई कमजोर बनाएको छ?किन टिकटकका कृत्रिमभावनाहरूले हाम्राप्राकृतिकभावनाहरूलाई मार्दै छन?हाम्रो शिक्षा प्रणालीले हामीलाई भौतिक र कृत्रिम सफलतामामात्रकिन जोड दिन्छ, किन संस्कार, सम्बन्ध, संस्कृति, इज्जत, र धर्मको गहिरो बुझाइ र महत्वसिकाउँदैन?किनमानिस धन, शक्ति, र सामाजिक हैसियतको पछाडि यतिअन्धो भएको ?किनअरूलाई ठगेर, फाइदा उठाएर आफ्नो स्वार्थ पूरा गर्न खोजेको?किनशिक्षाको पाठले सही सूचनादिँदैन?

निष्कर्षः

जीवनको साँचो आनन्दबाह्य वैभववा क्षणिक लालसामानभई, नैतिकता, परम्परा, प्रेम, सम्मान र एकताको पवित्रआधारमा अडिएको हुन्छ। आधुनिक समाजतत्कालको चमक र भौतिकउपलब्धिको पछाडि दौडिरहँदा, हामीले हाम्रो मूलपहिचान र आध्यात्मिक धरोहरलाई ओझेलमापारेका छौं। तर, यो भटकावबाट मुक्ति सम्भव छ, यदिहामीले सत्य र कर्तव्यको मार्ग रोज्यौं भने भगवद्गीतामाभनिएको छ, “यद्यादाचरतिश्रेष्ठस्तत्तदेवेतरो जनः” जसरी श्रेष्ठ व्यक्तिहरू आचरण गर्छन्, अरूले त्यसैको अनुसरण गर्छन्।हाम्रो शिक्षाले केवलभौतिकलक्ष्यमा केन्द्रितहुनुको सट्टा, हामीलाई आत्मिकजागरण, पारिवारिक माया र सांस्कृतिकगर्वको गहिराइतर्फ डोर्याउनुपर्छ। हामीले प्रलोभनको क्षणिक सुखलाई त्यागेर, दीर्घकालीनशान्ति र सन्तुष्टिको बाटो रोज्नुपर्छ। “सङ्गात्सञ्जायते कामःकामात्क्रोधोऽभिजायते” (लालसाबाट क्रोध जन्मिन्छ, जसले विनाश निम्त्याउँछ।)तसर्थ, हामीले मनलाई संयम र सकारात्मकताले भरौँ। 

आउनुहोस्, हामीहाम्रो जीवनलाई प्रेम, सत्य र कर्तव्यको प्रकाशले सजाऔं। हाम्रापुर्खाको अमूल्यविरासतलाई अँगालेर, हामीले भावी पुस्तालाई माया, सम्मान र नैतिकताको सन्देश दिऔं। यस्तो जीवनले न केवलहामीलाई शान्तिको अनुभूति गराउँछ, बरु समग्र समाजलाई पनि प्रेरणा दिन्छ। सत्यको यो मार्गमा हिँड्दा, हामीले जीवनको गहिरो अर्थ र अमर सौन्दर्यलाई आत्मसात गर्नेछौं।